လွမ္းလာခဲ့ပါေရႊေနာရြာ

အသိ၊အတတ္၊ပညာ

December 23, 2015

အသိ၊ အတတ္၊ ပညာ (Knowledge, Art, Wisdom) (တက္တိုး) လြန္ခဲ့သည့္ အႏွစ္ႏွစ္ ေထာင္ေက်ာ္က ဂရိတ္ ပညာရွိႀကီး အရစၥတိုတယ္ (Aristotle) က `လူသည္ သဘာ၀ အားျဖင့္ သိလိုေသာ ဆႏၵ ရွိသည္´ ဟု ဆုိဖူးသည္။ လူသည္ အရာရာ၌ သိခ်င္၊ တတ္ခ်င္စိတ္ ရွိေသာသတၱ၀ါ ျဖစ္သည္။ ထိုစိတ္ေၾကာင့္ လည္း သိလာ တတ္လာသည္။ ထုိသို႔ သိလာ တတ္လာ ေသာေၾကာင့္ပင္ လူ၏ ေနထုိင္မႈ အေျခအေနသည္ တုိးတက္လာခဲ့ သည္။ သိခ်င္သည့္ အေလ်ာက္ စုံစမ္း ေလ့လာ ေစ့ငု ေသာေၾကာင့္ `အသိ´ ကို ရရွိ လာသည္။ အသိ ရွိလာ ေသာေၾကာင့္ `အတတ္´ကို ရရွိ လာသည္ အသိ၊ အတတ္ တို႔ေၾကာင့္ `ပညာ´ သည္ ေပၚထြန္း လာေလသည္။ ယခု အခါ၌မူ အသိ ကိုလည္း ပညာဟု ေခၚၾကသည္။ `ပညာ ဗဟုသုတ´ ဟု ဆုိၾကသည္။ အတတ္ကိုလည္း ပညာဟု ေခၚၾကသည္။ `အတတ္ပညာ´ဟု ဆိုၾကသည္။ အသိႏွင့္ အတတ္ တုိ႔သည္ ပညာ ေပၚထြန္းရာ၌ အေထာက္ အပံ့ ျပဳသည္ မွန္၏။ သို႔ေသာ္ အသိခ်ည္း ပညာ မဟုတ္ေသး။ အတတ္ ခ်ည္း ပညာမဟုတ္ေသး။ အသိႏွင့္ အတတ္ ေပါင္းစပ္ၿပီး ေနာက္ ထုိ ေပါင္းစပ္ခ်က္ကို အေျချပဳ၍ ေတြးေခၚ ေျမာ္ျမင္ျခင္း၊ ဆင္ျခင္ သုံးသပ္ျခင္း တုိ႔ကို ျပဳၿပီးမွ ရရွိေသာ အဆီ အႏွစ္သည္ သာလွ်င္ `ပညာ´ ျဖစ္၏။ `ပညာ ဟူေသာ္ကား အျပစ္၊ အက်ိဳး ခဲြျခမ္း ႏုိင္ျခင္း ဥာဏ္တည္း´ ဟု ရွင္မဟာ သီလ...